ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਵਿੱਚ ਨਾਰੀ ਬਾਰੇ ਬਹੁਵਚਨੀ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ

ਅਸੀਂ ਬਹੁਵਚਨੀਅਤਾ (pluralism) ਬਾਰੇ ਆਪਣੀ ਗੱਲ ਆਧੁਨਿਕ ਗਿਆਨ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਕੇ ਗੁਰਬਾਣੀ ਦੀ ਬਹੁਵਚਨੀ ਯਾਨੀ ਕਿ ਸਮਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਤੇ ਵਿਚਾਰ ਕਰਨ ਦਾ ਯਤਨ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਅਸੀਂ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਵਿੱਚ ਨਾਰੀ ਬਾਰੇ ਗੱਲ ਕਰ ਰਹੇ ਹਾਂ ਤਾਂ ਅਸੀਂ ਆਧੁਨਿਕ ਚਿੰਤਨ ਵਿੱਚ ਖਾਸ ਤੌਰ ਤੇ ਪੱਛਮੀ ਸਿਧਾਂਤਾਂ ਵਿੱਚ ਜੋ ਨਾਰੀਵਾਦ ਜਾਂ ਉੱਤਰਨਾਰੀਵਾਦ ਦਾ ਵਿਕਾਸ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਉਹਨਾਂ ਗੱਲਾਂ ਵੱਲ ਮਾਤਰ ਸੰਕੇਤ ਕੀਤੇ ਹਨ ਕਿਉਂਕਿ ਹਰ ਨਾਰੀ ਦੇ ਅਸਤਿਤਵ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰਦਿਆਂ ਪੱਛਮੀ ਨਾਰੀਵਾਦੀ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ ਉਸਨੂੰ ਅਜਿਹੀ ਸੁਤੰਤਰਤਾ ਵੱਲ ਲੈ ਗਿਆ ਹੈ ਜਿਹੜੀ ਲਗਭਗ ਨਿਰੰਕੁਸ਼ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸ ਵਿੱਚ ਬਹੁਵਚਨੀਅਤਾ ਦੀ ਅਜਿਹੀ ਚੇਤਨਾ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਨਹੀਂ ਕਰਦੀ ਜਿਹੜੀ ਸਾਨੂੰ ਗੁਰਬਾਣੀ ਵਿੱਚੋਂ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਕਰ ਹਾਸਲ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਚੇਤਨਾ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਨਾਰੀ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਵੱਲ ਮਿਿਥਹਾਸਕ-ਇਤਿਹਾਸਕ ਸੰਕੇਤਾਂ ਨਾਲ ਜਿਹੜਾ ਨਜ਼ਰੀਆ ਸਾਡਾ ਨਾਰੀ ਬਾਰੇ ਬਹੁਵਚਨੀ ਮਾਡਲ ਗੁਰਬਾਣੀ ਵਿੱਚੋਂ ਮਿਲਦਾ ਹੈ ਉਸਨੂੰ ਵਧੇਰੇ ਸਾਰਥਕ ਮੰਨਦਿਆਂ ਉਸਨੂੰ ਅਜੋਕੇ ਸੰਦਰਭਾਂ ਚ ਵਿਚਾਰਨ ਦਾ ਯਤਨ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਕਿਉਂਕਿ ਗੁਰਬਾਣੀ ਸਾਨੂੰ ਘਰ, ਪਰਿਵਾਰ, ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਦੇ ਸੰਕਲਪਾਂ, ਰੂਪਕਾਂ ਦੁਆਰਾ ਸੁਚੱਜੀ ਸਮਦ੍ਰਿਸ਼ਟ ਜੀਵਨ ਜਾਚ ਦੇ ਸੁਨੇਹੇ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਨਾਰੀ ਦੀਆਂ ਬਹੁਧੁਨੀਆਂ ਤੇ ਬਹੁਵਚਨੀਅਤਾ ਦਾ ਜਿਹੜਾ ਮਾਡਲ ਸਾਡੇ ਸਾਹਵੇਂ ਰੱਖਦੀ ਹੈ ਉਹ ਪੱਛਮ ਦੇ ਵਿਿਮਨ ਪਲੂਰਲਿਜ਼ਮ ਤੋਂ ਸਾਨੂੰ ਵਧੇਰੇ ਸਾਰਥਕ ਜਾਪਦਾ ਹੈ। ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਨੇ ਆਪ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਮਹਿਲਾ ਰੂਪ ਚ ਦਰਸਾ ਕੇ ਬਰਾਬਰਤਾ ਦਾ ਪੈਗ਼ਾਮ ਤਾਂ ਦਿੱਤਾ ਹੀ ਹੈ ਨਾਲ ਹੀ ਸਾਨੂੰ ਇਹ ਜਾਪਦਾ ਹੈ ਕਿ ਜਿਵੇਂ ਬਹੁਵਚਨੀਅਤਾ ਜਾਂ ਪਲੂਰਲਿਜ਼ਮ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਦੇ ਮਾਨ-ਸਨਮਾਨ ਨੂੰ ਬਚਾਉਂਦਾ ਹੈ ਇਸ ਬਾਰੇ ਸਮਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਹੋਰ ਸੋਚਿਆ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਨੇ ਸਮੁੱਚੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਉਸ ਪਲੂਰਲਿਜ਼ਮ ਨੂੰ ਸੰਚਾਰਿਆ ਹੈ ਜਿਸ ਦੀ ਅੱਜ ਦੇ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਵੱਧ ਤਲਾਸ਼ ਹੈ।